معلم بودن در جامعه امروزي كار مشكلي است و هر شخصي مناسب تدريس نيست. معلم افزون بر عاشق تدريس بودن و كار كردن با دانش‌آموزان، بايد آموزش موثر بدهد.

آموزش موثر چيست؟ به طور معمول بارها اين سوال پرسيده شده است. ساده‌ترين پاسخ اين است، آموزش موثر زماني انجام مي‌گيرد كه راهبردهاي مختلف در كلاس اجرا شود و زماني آموزش موثر اجرا مي‌شود كه تاكيد بر فهميدن است و نه‌تنها پاسخ صحيح دادن.

معلمان كارآمد كه بتوانند آموزش موثر بدهند ، امروزه خيلي سخت پيدا مي‌شوند؛ چراكه اين گونه تدريس، شغلي مثل بقيه شغل‌ها نيست.

1- يك معلم كارآمد نه‌تنها در نوع آموزش دادن استاد است؛ بلكه يك آموزش‌دهنده با پشتكار احساسي قوي است. او هر روز با دانش‌آموزان مختلف با Backgroundها، مهارت‌هاي يادگيري و هيجانات و عواطف مختلف ارتباط مي‌گيرد.

2- او مي‌داند براي موفق بودن در كلاس، نوشتن واضح موضوعات و داشتن يك نقشه براي هر روز و در عين حال نظم و قانون لازم است. او بيشتر از زبان كلامي استفاده مي‌كند كه تمامي‌ دانش‌آموزان آن را متوجه شوند. براي هر جلسه نقشه خاصي دارد، به همين دليل از قبل مي‌داند در چه مورد مي‌خواهد صحبت كند و آنها را در قالب عناصر ساده‌تر و معني‌دار به همراه مثال و داستان‌هايي بيان مي‌كند كه همه آن را متوجه شوند.

3- او مي‌داند هر دانش‌آموزي روش خاصي براي يادگيري دارد؛ مثلا بعضي از طريق بينايي، بعضي نوشتن، بعضي از طريق شنيدن و بعضي از طريق كار در گروه ياد مي‌گيرند. بنابراين‌ روش‌هاي مختلف يادگيري را استفاده مي‌كند تا به همه افراد با دانش‌ها و روش‌هاي مختلف فرصت يادگيري دهد.

او مي‌داند درسش را چگونه بدهد كه همه متوجه شوند و در عين حال در طول كلاس، حواسشان به درس باشد و همه با هم پيش روند.

او مي‌داند مغز پس از 20 دقيقه تمركزش را از دست مي‌دهد، بنابراين از روش‌هاي مختلف استفاده مي‌كند تا دانش‌آموزان علاقه‌شان را از دست ندهند. زماني كه به روش سخنراني درس مي‌دهد، هر 20 دقيقه بحث را با يك سوال، بحث و يا فعاليت‌هاي مختلف مرتبط قطع مي‌كند. در عين حال از موضوع خارج نمي‌شود.

4- يك معلم كارآمد هميشه علاقه‌مند، فعال و منظم است. او به همه دانش‌آموزان اهميت مي‌دهد. با كلاس و دانش‌آموزان قاطي مي‌شود و مبادله فكري دارد. او مي‌تواند همه را به طور مساوي در كلاس شركت دهد. خود را مسوول مي‌داند كه به تمامي دانش‌آموزان پاسخ دهد و اشتباه‌هاي آنان را بي‌آن كه احساس بدي به آنها دست بدهد، تصحيح كند. اگر فردي هم پاسخ صحيح داد، توضيح مي‌دهد كه چرا پاسخ صحيح است. به اين طريق نشان مي‌دهد يادگيري نيازمند دانش‌آموزاني است كه اطلاعات را تجزيه و تحليل كنند، نه دانش‌آموزاني كه بدون فهميدن، اطلاعات يا جواب پرسش‌ها را مي‌دانند.

5- او در عين سرزنده و پرانرژي بودن، مهربان و صبور است. اجازه مي‌دهد دانش‌آموز تدريس او را قطع كند تا سوالي را كه دارد، بپرسد. وي هميشه براي دانش‌آموزان آماده است چه پيش و چه پس از كلاس حتي اگر در كلاس بماند. براي آن گروه از دانش‌آموزاني كه نياز به كار بيشتر دارند، تكاليفي آماده مي‌كند تا به آنها آموزش دهد. علاوه بر اين، به دانش‌آموزان ياد مي‌دهد چگونه به منابع آموزشي، مراكز آموزشي و كتابخانه‌ها كه براي يادگيري طولاني‌مدت هم هستند، دست يابند.

6- يك معلم كارآمد با والدين دانش‌آموزان در ارتباط است، نه‌تنها وقتي در درس ضعيف هستند، بلكه وقتي خيلي عالي هستند با خانواده‌ها در ارتباط است. آيا والدين دوست ندارند بشنوند كه فرزندانشان در مدرسه چقدر خوب و عالي هستند؟

7- يك معلم كارآمد مي‌داند كه تا چه اندازه رفتارهاي غيركلامي مهم هستند و به اين جهت از حركات دست و صورت و بدن استفاده مي‌كند. در كلاس حركت مي‌كند و مهم‌تر از همه با دانش‌آموزان تماس چشمي برقرار مي‌كند. او با رفتار خود باعث مي‌شود تمامي دانش‌آموزان احساس كنند معلم آنها را دوست دارد و به آنان احترام مي‌گذارد. چرا كه او مي‌داند هرگاه دانش‌آموز احساس كند دوست داشته شده و با همه به يكسان رفتار مي‌شود، انگيزه بيشتري براي يادگيري خواهد داشت.

در تحقيقي كه ميان دانش‌آموزان 1312 ساله انگليسي انجام شده، اين موضوع كاملا مشهود است. دانش‌آموزان در پاسخ به اين سوال تحقيقي كه يك معلم كارآمد كيست؟ گفته‌اند:

يك معلم خوب مهربان و بخشنده است، به حرف ما گوش مي‌كند، ما را تشويق مي‌كند، رازنگهدار است، درس دادن به بچه‌ها را دوست دارد، موضوعات مورد علاقه بچه‌ها را دوست دارد و از درس دادن به بچه‌ها لذت مي‌برد. براي توضيح دادن مسائل وقت مي‌گذارد. وقتي نمي‌دانيم چه بكنيم، به ما مي‌گويد چه بكنيم. اجازه مي‌دهد حرف خودت را بزني. به نظرات شما اهميت مي‌دهد، در مقابل شما تسليم نمي‌شود، باعث مي‌شود احساس كنيد باهوش هستيد، با همه يكسان رفتار مي‌كند، براي شما بلند مي‌شود و به شما احترام مي‌گذارد و واقعيت را مي‌گويد.

با اين تحقيق مشخص مي‌شود يك معلم موثر نقش بسزايي در آينده كودكانمان خواهد داشت؛ چرا كه او مي‌داند كودكان نياز به حمايت، راهنمايي و آموزش درست دارند تا در زندگي، نه‌تنها در شغلي كه انتخاب مي‌كنند، بلكه به عنوان يك فرد در زندگي موفق شوند.

منبع : http://www.karmandnews.ir/shownews.aspx?ID_News=2168